Épisodes

  • Güç yozlaştırır |46|
    Feb 25 2026

    Bu bölümde güç dinamiklerinin psikolojisini ele alıyoruz. Güç ağlarının nasıl kurulduğunu ve bu ağların dışına çıkmanın neden bu kadar zor olduğunu inceliyoruz.

    İçerik

    (00:00) Giriş ve güç kavramı
    (00:52) French ve Raven: gücün altı kaynağı
    (01:54) Güç ağları ve Epstein vakası
    (03:16) Prestijin çekim gücü ve ait olma ihtiyacı
    (05:23) Karşılıklılık normu ve bağlanma
    (06:08) Sadakat, ödünler ve seçim piramidi
    (07:26) İçeride kilitlenme
    (09:48) Güç merkezindeki kişiler: kibir ve inhibisyon kaybı
    (10:53) Kurabiye deneyi
    (11:49) Özet: güç ağlarının üç aşaması

    Kaynaklar

    The Bases of Social Power

    The Norm of Reciprocity: A Preliminary Statement

    Power, Approach, and Inhibition

    Power: Why Some People Have It and Others Don't

    Mistakes Were Made (But Not by Me): Why We Justify Foolish Beliefs, Bad Decisions, and Hurtful Acts

    İletişim

    nebiliyorus@gmail.com

    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

    Afficher plus Afficher moins
    13 min
  • Suça sürüklenme: Gen mi, çevre mi? |45|
    Feb 4 2026

    “Suça sürüklenme” denen şey nedir? Suç oranları neden ve nasıl artar? Bu bölümde gen–çevre tartışmasını, “suça sürüklenen çocuk” kavramının neden öne çıktığını ve suçun arkasındaki biyolojik, ailevi ve toplumsal etkenlerin nasıl iç içe geçtiğini konuşuyoruz.

    İçerik

    (00:00) Giriş ve "Suça sürüklenen çocuk" kavramı.
    (02:16) Genetik açıklamalar: neyi açıklar, neyi açıklamaz?
    (05:05) Suç geni var mı? Genetik yüzde kaç etkili?
    (11:28) Toplumsal zemin: yoksulluk, adaletsizlik, kültür
    (13:15) Akran etkisi ve ergenlik beyni
    (13:45) Aile: denetim, sınır ve görünmez koruma
    (15:15) Kendi görüşlerim: suça sürüklenen çocuk ve ceza ehliyeti

    Kaynaklar

    Genetics and Crime: Integrating New Genomic Discoveries Into Psychological Research About Antisocial Behavior

    Role of genotype in the cycle of violence in maltreated children

    Lombroso's Controversial Legacy at the Interface of Forensic Psychiatry and Odontology

    Prefrontal structural and functional brain imaging findings in antisocial, violent, and psychopathic individuals: A meta-analysis

    Impact of social factors responsible for Juvenile delinquency – A literature review

    The 47,XYY syndrome, 50 years of certainties and doubts: A systematic review

    Does digit ratio (2D:4D) predict penile length?

    İletişim

    nebiliyorus@gmail.com

    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

    Afficher plus Afficher moins
    16 min
  • Neden erteleriz? |44|
    Jan 14 2026

    Bu bölümde ertelemeciliğin altında yatan nedenleri ve çözüm önerilerini ele alıyoruz.

    İçerik

    (00:00) Giriş ve erteleme örnekleri
    (01:26) Dopamin ve harekete geçme
    (02:44) Ödül – ceza döngüsü ve son dakika etkisi
    (04:45) Mükemmeliyetçilik ve verimlilik yanılgısı
    (05:40) Duygu düzenleme, dikkat ve erteleme
    (08:19) Alt beyin – üst beyin çatışması
    (11:05) Gelecekteki ben, uykudan çalmak ve erteleme döngüsü
    (12:55) Çözüm önerileri ve sonuç

    Kaynaklar

    Basic behavioral processes involved in procrastination

    The nature of procrastination: A meta-analytic and theoretical review of quintessential self-regulatory failure

    Interventions to reduce academic procrastination: A systematic review

    Procrastination and the priority of short-term mood regulation

    İletişim

    nebiliyorus@gmail.com

    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

    Afficher plus Afficher moins
    16 min
  • Sevmek, çalışmak... ve gülmek |43|
    Dec 31 2025

    Sevmek, çalışmak ve gülmek ruhsal sağlık ve iyi yaşamın en temel yapı taşları arasında yer alıyor. Bu bölümde Freud’un “sevmek ve çalışmak” vurgusundan yola çıkıp, modern psikolojinin önemli çerçevelerinden öz belirlenim teorisiyle bu fikri yeniden ele alıyoruz. Çalışmanın bizi nasıl gerçekliğe bağladığını, sevmenin neden sadece rahatlatmak değil canlandırmak olduğunu ve mizahın neden en olgun savunma düzeneklerinden biri sayıldığını konuşuyoruz.

    İçerik

    (00:00) Çalışmak, sevmek ve ruhsal sağlık
    (00:50) Savunma düzenekleri, çalışmak ve sevmek
    (02:34) Öz belirlenim teorisi: Özerklik, yeterlik ve ilişkiler
    (04:58) Sevmek ne işe yarar? Anlam ve bağ kurma
    (06:36) Mizahın iyileştirici gücü
    (09:02) Birlikte gülmek: Sosyal bağ, beden ve beyin
    (12:04) Mizah, dayanıklılık ve trajik iyimserlik

    Kaynaklar

    Laughter and its role in the evolution of human social bonding

    The Oxford Handbook of Work Engagement, Motivation, and Self-Determination Theory

    Sense of Humor, Stable Affect, and Psychological Well-Being

    İletişim

    nebiliyorus@gmail.com

    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

    Afficher plus Afficher moins
    14 min
  • Hafıza-i beşer: Hem gelişmiş hem ilkel |42|
    Dec 17 2025

    İnsan belleği kusursuz bir kayıt cihazı gibi çalışmaz, son derece güçlü ama yanılmaya açıktır. Bu bölümde belleğin neden bir kamera gibi değil, anlam ve çağrışımlar üzerinden çalışan bir sistem olduğunu; yanlış anıların, eksik kayıtların ve unutmanın aslında nasıl ortaya çıktığını konuşuyoruz.

    İçerik

    (00:00) Giriş ve DRM deneyi
    (02:01) Örtük bellek ve açık bellek
    (03:02) Epizodik ve semantik bellek
    (05:15) Anıların parçalara ayrılarak kaydedilmesi
    (06:52) Enerji tasarrufu ve belleğin verimlilik stratejileri
    (09:15) Unutmak bir kusur mu, zorunluluk mu?
    (11:10) Travmatik anılar neden silinmez?
    (13:58) Uykunun bellek ve duygu düzenleme üzerine etkileri
    (14:50) Özet ve kapanış

    Kaynaklar

    The Deese-Roediger-McDermott (DRM) Task: A Simple Cognitive Paradigm to Investigate False Memories in the Laboratory

    A theory of hippocampal function: New developments

    Remembering: An Activity of Mind and Brain

    Forgetting as a form of adaptive engram cell plasticity

    İletişim

    nebiliyorus@gmail.com

    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

    Afficher plus Afficher moins
    16 min
  • Unutkanlık: Belleğimiz nasıl çalışır? |41|
    Dec 3 2025

    Unutkanlık en sık rastladığımız yakınmalardan biri. Bu bölümde belleğin nasıl çalıştığını, günlük yaşmadaki unutkanlığın sebeplerini, modern yaşamın bilişsel yükünü ve stresin belleğimiz üzerindeki etkilerini ele alıyoruz.

    İçerik

    (00:00) Giriş: Günlük yaşamda unutkanlık
    (01:06) Dikkatin bellek oluşumundaki rolü
    (01:44) Çalışma belleği ve kapasite sınırlılıkları
    (03:05) Kodlama
    (05:51) Bilginin depolanması ve geri çağırılması
    (08:00) Kayıtların zamanla değişmesi
    (09:45) Unutkanlık neden bu kadar sık?
    (10:22) Dijital dünyanın etkileri
    (12:09) Dilimin ucunda fenomeni ve stres
    (13:40) Özet ve kapanış

    Kaynaklar

    The Biology of Forgetting—A Perspective

    Understanding the physical basis of memory: Molecular mechanisms of the engram

    A theory of hippocampal function: New developments

    Görünmez goril deneyi (video)


    İletişim

    nebiliyorus@gmail.com

    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

    Afficher plus Afficher moins
    15 min
  • Pişmanlık |40|
    Nov 19 2025

    Bu bölümde en acı verici ama aynı zamanda en öğretici duygulardan birini, pişmanlığı ele alıyoruz.

    Bu bölümde yanıtlarını aradığımız bazı sorular:

    • Pişmanlığı hayal kırıklığı ve suçluluktan ayıran temel fark nedir?
    • Beynimiz nasıl aktif olarak çalışıp pişmanlığı üretiyor
    • Yaptıklarımızdan mı yapmadıklarımızdan mı daha çok pişman oluruz?
    • Pişmanlığı nasıl geviş getirme (ruminasyon) döngüsü olmaktan çıkarıp, hayatımıza yön veren bir pusulaya nasıl dönüştürebiliriz?

    İçerik

    (00:00) Giriş
    (01:22) Pişmanlık, hayal kırıklığı ve suçluluk
    (02:39) "Keşke" düşüncesi
    (03:28) Beynimiz pişmanlığı neden ve nasıl üretir?
    (06:37) Yaptıklarımız mı, yapmadıklarımız mı?
    (08:35) Ruminasyon: Zihinsel geviş getirme
    (09:43) Kimler daha yatkın?
    (10:58) Öneriler
    (13:18) Özet ve kapanış

    Kaynaklar

    Decisions and revisions: The affective forecasting of changeable outcomes

    Revisiting the temporal pattern of regret in action versus inaction.

    The road not taken: Common and distinct neural correlates of regret and relief.

    Impact of abstract vs. concrete processing on state rumination.

    İletişim

    nebiliyorus@gmail.com

    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

    Afficher plus Afficher moins
    15 min
  • Kararsızlık |39|
    Nov 5 2025

    Neden bazen karar verirken kilitleniriz? Seçeneklerin artması neden bizi özgürleştirmek yerine felç eder?

    Bu bölümde kararsızlığın psikolojisini, sonuçlarını ve çözüm yollarını ele alıyoruz.

    İçerik

    (00:00) Giriş, reçel deneyi ve seçenek bolluğu
    (01:39) Kararsızlık türleri
    (02:24) Tek yönlü ve çift yönlü kararlar
    (03:39) Karar yorgunluğu
    (06:12) Seçim felci: Fazla düşünmenin kilitlediği anlar
    (07:39) Kayıp korkusu, FOMO ve riskten kaçınma
    (09:26) Mükemmeliyetçilik ve “iyi olanla yetinmek”
    (10:04) Kararsızlık nelere yol açıyor?
    (11:22) Kararsızlığı azaltmanın yolları
    (15:18) Özet ve kapanış

    Kaynaklar

    When Choice Is Demotivating: Can One Desire Too Much of a Good Thing?

    Nudge: Improving Decisions About Health, Wealth, and Happiness (Richard H. Thaler, Cass R. Sunstein)

    Thinking Fast and Slow (Daniel Kahneman)

    İletişim

    nebiliyorus@gmail.com

    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

    Afficher plus Afficher moins
    16 min