W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Marcinem Zychem o tym, jak rośliny odbierają świat, komunikują się i rozwiązują problemy, a także czy możemy mówić o ich pamięci, inteligencji, a nawet świadomości.

W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie:

- Dlaczego często postrzegamy rośliny jako nieruchome tło i nie dostrzegamy złożoności ich zachowań? - Gdzie kończy się jeden osobnik i jakie znaczenie ma modularna budowa roślin? - Jak rośliny odbudowują utracone części swojego organizmu? - Jakie informacje czerpią ze światła, temperatury, drgań i sygnałów chemicznych? - Czy rośliny mogą reagować na drgania wywoływane przez zbliżających się zapylaczy? - Jak przekazują informacje między różnymi częściami swojego ciała? - Jak bronią się przed roślinożercami i w jaki sposób mogą przyciągać ich naturalnych wrogów? - Jak organizm bez mózgu integruje sygnały i koordynuje swoje działanie? - Na ile koncepcja obliczeń morfologicznych pomaga myśleć o przetwarzaniu informacji przez rośliny? - Czy różne gatunki roślin posługują się wspólnym językiem chemicznym i mogą "podsłuchiwać" swoich konkurentów? - Jak rośliny przyciągają zapylacze i dlaczego niektóre storczyki je oszukują? - Co wiemy o pamięci roślin i jakie mechanizmy mogą za nią odpowiadać? - Jak odczytywanie sygnałów roślin i sztuczna inteligencja mogą pomóc w prowadzeniu upraw? - Przy jakiej definicji inteligencji możemy mówić o inteligencji roślin? - Czym różni się dostosowywanie działania do warunków od nabywania nowych umiejętności? - Co możemy powiedzieć o świadomości roślin i gdzie kończy się nasza wiedza?

Prof. Marcin Zych bada biologię zapylania roślin, w tym gatunków uprawnych i zagrożonych. Wśród jego zainteresowań naukowych znajdują się również ewolucja strategii reprodukcyjnych, filogeneza roślin z rodziny baldaszkowatych oraz ochrona różnorodności biologicznej.

Profil w Ogrodzie Botanicznym UW: https://www.ogrod.uw.edu.pl/zespol/prof-dr-hab-marcin-zych/ Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego: https://www.ogrod.uw.edu.pl/

Rozdziały:

00:00:00 Wstęp 00:01:05 Jak powinniśmy myśleć o roślinach? 00:06:07 Granice osobnika i modularna budowa roślin 00:10:42 Jak rośliny regenerują utracone części? 00:12:31 Jakie sygnały odbierają rośliny? 00:15:05 Drgania, zapylacze i produkcja nektaru 00:17:40 Sygnały chemiczne i obrona przed roślinożercami 00:22:19 Jak roślina integruje informacje bez mózgu? 00:24:12 Obliczenia morfologiczne i rozproszone przetwarzanie 00:25:51 Komunikacja między roślinami 00:30:33 Konkurencja i "podsłuchiwanie" sygnałów 00:32:57 Komunikacja ze zwierzętami i rola nektaru 00:34:53 Jak storczyki oszukują zapylacze? 00:38:28 Pamięć roślin i odczytywanie ich sygnałów 00:40:38 AI, inteligentne szklarnie i przyszłość upraw 00:43:09 Czy rośliny są inteligentne? 00:45:33 Uczenie się a reagowanie na sygnały 00:46:41 Czy rośliny mogą mieć świadomość?

Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane".

Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy.

Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu.

Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

Podziękowania dla patronów wspierających projekt: Sebastian Jaskulski

W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Michałem Tomzą o kontrolowaniu ultrazimnych atomów i cząsteczek, poszukiwaniu nowej fizyki oraz roli sztucznej inteligencji w badaniach.

Co właściwie oznacza kontrolowanie materii na poziomie kwantowym i dlaczego potrzebujemy do tego ultraniskich temperatur? Jak badania pojedynczych atomów i cząsteczek mogą pomóc w poszukiwaniu nowej fizyki? Czy sztuczna inteligencja może stać się lepszym naukowcem od człowieka?

W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać o tym z prof. Michałem Tomzą, fizykiem teoretykiem z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Profesor zajmuje się fizyką i chemią ultrazimnej materii oraz teorią oddziaływań i zderzeń atomów, jonów i cząsteczek.

W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie:

- Dlaczego w ultraniskich temperaturach łatwiej obserwować i wykorzystywać efekty kwantowe? - Jak działają pułapki na atomy i dlaczego światło laserowe może chłodzić? - Co możemy kontrolować w atomie lub cząsteczce: spin, rotacje, drgania i ruch? - W jakim sensie atomy i cząsteczki przygotowane w tym samym stanie kwantowym są identyczne? - Jak współpraca teorii z eksperymentem pozwala odkrywać mechanizmy reakcji chemicznych? - Jak pole magnetyczne może zmieniać szybkość reakcji i co mówią nam pomiary stanów produktów? - Dlaczego znajomość równania Schrödingera nie wystarcza do obliczenia zachowania złożonego układu? - Czym różnią się trudność obliczeniowa, wieloskalowość i emergencja? - Jak wyznaczamy granice stosowalności modeli i sprawdzamy zgodność różnych opisów? - Dlaczego czasem trzeba chronić cząsteczki przed reakcjami chemicznymi? - Czym jest elektryczny moment dipolowy elektronu i jaki ma związek z symetriami oraz przewagą materii nad antymaterią? - Dlaczego wynik pomiaru zgodny z zerem może ograniczać teorie wykraczające poza Model Standardowy? - Jak sieci neuronowe pomagają opisywać funkcje falowe? - Czy AI może zadawać dobre pytania badawcze, zastąpić naukowców i zmienić kształcenie na uniwersytetach? - Jak współpraca agentów AI i szybkie generowanie wyników wpływają na sposób uprawiania nauki?

Prof. Michał Tomza kieruje grupą badawczą Quantum Molecular Systems oraz Centrum Fizyki Atomowej, Molekularnej i Optycznej na Uniwersytecie Warszawskim. W swoich badaniach łączy kwantowy opis materii z obliczeniami na superkomputerach i ścisłą współpracą z zespołami doświadczalnymi. Jest laureatem Nagrody Narodowego Centrum Nauki z 2020 roku. Otrzymał również ERC Starting Grant na projekt QuantMol, poświęcony ultrazimnym cząsteczkom wieloatomowym, kontrolowanej chemii i precyzyjnym pomiarom.

Profil na Uniwersytecie Warszawskim: https://promotorzy.szkolydoktorskie.uw.edu.pl/pl/promotor/2399 Grupa Quantum Molecular Systems: https://quantmol.uw.edu.pl/ Nagroda NCN: https://www.ncn.gov.pl/o-ncn/nagroda-ncn/laureaci-2020

Rozdziały:

00:00:00 Wstęp 00:01:06 Co oznacza kontrolowanie materii kwantowej? 00:05:01 Jak łapiemy i chłodzimy atomy? 00:09:07 Kontrola stanów kwantowych 00:12:54 Identyczność atomów i cząsteczek 00:16:29 Wyzwania eksperymentalne i rozwój technologii 00:21:19 Sterowanie reakcjami chemicznymi 00:27:24 Dlaczego obliczenia kwantowe są tak trudne? 00:32:50 Złożoność, emergencja i różne skale opisu 00:35:38 Granice stosowalności modeli 00:38:28 Ekranowanie cząsteczek 00:40:25 Precyzyjne pomiary i poszukiwanie nowej fizyki 00:43:36 Materia, antymateria i symetrie 00:46:33 Co mówi nam wynik zgodny z zerem? 00:51:07 Sieci neuronowe i funkcje falowe 00:52:43 Czy AI może zastąpić naukowców? 00:54:42 Uniwersytet w czasach AI 00:56:39 Czy AI potrafi zadawać dobre pytania? 00:58:07 Agenci AI i dokonywanie odkryć 00:59:54 Tempo badań i nadmiar informacji

Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane".

Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy.

Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu.

Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

Podziękowania dla patronów wspierających projekt: Sebastian Jaskulski

W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Januszem Bujnickim o tym, jak działa RNA, jak sztuczna inteligencja pomaga je badać i na ile potrafimy projektować cząsteczki o określonych funkcjach.

Co właściwie potrafi RNA poza przenoszeniem informacji potrzebnej do produkcji białek? Dlaczego ta sama cząsteczka może przyjmować różne kształty i jak wpływa na to jej otoczenie? Czy umiemy dziś przewidzieć jej działanie, a nawet zaprojektować RNA o określonej funkcji?

W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie:

- Jakie funkcje może pełnić RNA poza pośredniczeniem w produkcji białek? - Na ile sekwencja RNA określa jego strukturę, a na ile o kształcie cząsteczki decydują środowisko i inne cząsteczki? - Jak modyfikacje chemiczne mogą zmieniać strukturę i działanie RNA? - Skąd pochodzą dane potrzebne do modelowania RNA i dlaczego jego strukturę trudniej przewidywać niż strukturę białek? - Co potrafią dziś metody sztucznej inteligencji, w tym AlphaFold, i gdzie napotykają ograniczenia? - Dlaczego poznanie jednego możliwego kształtu RNA nie wystarcza do zrozumienia jego funkcji? - Czym różni się trafne przewidywanie od wyjaśnienia mechanizmu działania cząsteczki? - Na ile potrafimy projektować RNA o zadanych właściwościach i czego uczy przykład modyfikowanego tRNA? - Dlaczego łatwiej projektować warianty znanych cząsteczek niż zupełnie nowe struktury? - Czy da się przewidzieć, jak zmiana na poziomie pojedynczych atomów wpłynie na komórkę lub organizm? - Jak rozwój kriomikroskopii elektronowej może zmienić badania nad RNA? - W jakim sensie RNA może działać jak przełącznik lub element bramki logicznej?

Prof. Janusz Bujnicki jest profesorem nauk biologicznych, członkiem Europejskiej Organizacji Biologii Molekularnej (EMBO) oraz członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk. W swoich badaniach łączy bioinformatykę, biologię strukturalną i metody doświadczalne. Jego zespół rozwija narzędzia do modelowania struktur RNA i ich oddziaływań, m.in. ModeRNA i SimRNA, oraz bazę MODOMICS poświęconą modyfikacjom RNA. W Międzynarodowym Instytucie Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie bada również, jak poznanie struktury tych cząsteczek może pomóc w projektowaniu RNA o nowych funkcjach.

Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Janusz_Bujnicki Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie: https://www.iimcb.gov.pl/ Laboratorium Bioinformatyki i Inżynierii Białka: https://www.iimcb.gov.pl/pl/laboratoria-iimcb/laboratorium-bioinformatyki-i-inzynierii-bialka

Rozdziały:

00:00:00 Wstęp 00:01:12 Czym jest RNA i co potrafi? 00:02:57 Sekwencja, struktura i środowisko 00:07:53 Jak modyfikacje chemiczne zmieniają RNA? 00:09:26 Jak badamy i przewidujemy strukturę RNA? 00:15:03 Czym RNA różni się od białek? 00:20:56 Granice przewidywania struktury RNA 00:24:00 Sztuczna inteligencja i AlphaFold 00:28:20 Czy potrafimy przewidzieć funkcję RNA? 00:30:37 Predykcja a rozumienie mechanizmu 00:36:05 Projektowanie RNA 00:39:45 Projektowanie i modyfikowanie tRNA 00:43:04 Czy można zaprojektować zupełnie nową strukturę? 00:47:52 Kriomikroskopia i nowe dane doświadczalne 00:51:19 Od atomów do komórek: granice przewidywania 00:59:54 Przyszłość badań i zastosowań RNA 01:03:39 Bramki logiczne z RNA

Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane".

Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy.

Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu.

Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

Podziękowania dla patronów wspierających projekt: Sebastian Jaskulski