WhatsApp, Signal, TikTok, Instagram en Snapchat. Op je smartphone staan voldoende apps om je een hele tijd zoet te houden. En dat gebeurt dan ook - vaak langer dan we willen. Uit recent onderzoek van Netwerk Mediawijsheid blijkt dat volwassen Nederlanders gemiddeld zo'n drie uur per dag met hun smartphone in de weer te zijn. Dit verschilt wel per generatie: gen Z'ers (geboren tussen 1996 en 2010) en millennials (geboren tussen 1981 en 1995) zitten er vierenhalf uur per dag op, babyboomers (geboren tussen 1946 en 1965) bijna tweeënhalf uur. Meer dan 60 procent vindt schermgebruik verslavend.

Toch is het dat niet, stelt gedragswetenschapper Tim van Timmeren. Althans niet in klinische zin. Van Timmeren doet aan de Universiteit Utrecht onderzoek naar verslavend gedrag en legt in deze aflevering van de podcast Oplossing gezocht uit waarom we onze smartphone er steeds zo makkelijk bijpakken en 'm vervolgens zo moeilijk wegleggen. Ook vertelt hij aan podcasthosts Nour Eldín Emara en Elvira Elzinga wat je kunt doen om je eigen schermtijd te verminderen.

Montage: Dimitri van Tuijl

Video: Eva Poort

Social media: Elvira Elzinga

Eindredactie: Erica Renckens

Volg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Iedereen die wel eens een nachtje (of meer) te kort heeft geslapen weet: zonder voldoende slaap ben je toch wat minder scherp dan als je de dag goed uitgerust begint. Denken gaat trager, motorisch ben je wat onhandiger en emotioneel zit je ook wat minder lekker in je vel. Hoe komt dat nou eigenlijk precies? Waarom hebben we die nachtrust zo hard nodig? En geldt dat voor iedereen evenveel?

De antwoorden op deze vragen komen in deze aflevering van de podcast Oplossing gezocht van neurobioloog Peter Meerlo, die aan de Rijksuniversiteit Groningen onderzoek doet naar de biologie van slaap. Hij deelt met podcast-hosts Robert Visscher en Nour Eldín Emara wat we inmiddels weten van slaap - en wat nog grote openstaande vragen zijn.

Montage: Dimitri van Tuijl

Video: Eva Poort

Social media: Elvira Elzinga

Eindredactie: Erica Renckens

Volg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Wie goed luistert naar straattaal, kan precies afleiden uit welke landen de meeste migranten in Nederland afkomstig zijn. Veel woorden in de taal die jongeren in grote steden onderling spreken, zijn bijvoorbeeld afkomstig uit het Surinaamse Sranantongo of het Marokkaanse Tamazight. Aan die mix van migratieachtergronden is de laatste decennia niet veel veranderd. Betekent dat dat de straattaal van nu nog altijd veel lijkt op die van begin deze eeuw?

Het antwoord op deze vraag komt in deze aflevering van de podcast Oplossing gezocht van Khalid Mourigh. Deze taalwetenschapper aan het Meertens Instituut legde lijsten met straattaalwoorden uit 1999 voor aan jongeren van nu. Kennen en gebruiken zij woorden als ‘fatoe’ (‘grapje’), ‘kill’ (‘jongen’) en ’scotten’ (‘vernederen’) nog steeds? Hij deelt zijn bevindingen met podcast-hosts Robert Visscher en Nour Eldín Emara. Straattaal heeft zich in de loop der jaren verspreid over het hele land en blijft zich continu ontwikkelen.

Montage: Dimitri van Tuijl

Video: Eva Poort

Social media: Elvira Elzinga

Eindredactie: Erica Renckens

Volg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

We lijden massaal aan ‘data-obesitas’, stelt Bernard van Gastel, te gast in deze aflevering van de podcast Oplossing gezocht. Van Gastel doet aan de Radboud Universiteit onderzoek naar duurzame digitalisering en ziet dat we meer data opslaan dan goed is voor ons - en voor onze planeet.

Hij legt podcast-hosts Robert Visscher en Nour Eldín Emara uit wat de gevolgen daarvan zijn en waarom iedereen zijn data regelmatig op zou moeten ruimen. Bijvoorbeeld op Digital Cleanup Day, dit jaar op 21 maart.

Montage: Dimitri van Tuijl

Video: Eva Poort

Social media: Elvira Elzinga

Eindredactie: Erica Renckens

Volg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Niemand is graag écht verdrietig, maar toch zetten veel mensen met plezier muziek op die precies deze emotie oproept. Waarom doen we dat? Komt dat simpwelweg doordat het vaak rustige muziek is, fijn om op de achtergrond te hebben tijdens andere bezigheden? Of roepen we dit gevoel op met een reden?

Deze vragen leggen we in deze aflevering van de podcast Oplossing gezocht voor aan muziekpsycholoog Waldie Hanser. Hij onderzoekt hoe muziek steun kan bieden bij verdriet, verlies en tegenslag. Hiervoor analyseerde hij onder andere populaire uitvaartmuziek. Hanser deelt met podcast-hosts Robert Visscher en Nour Eldín Emara hoe verdrietige muziek ons raakt - en wat dit mogelijk zegt over je persoonlijkheid. Ook legt hij uit hoe je het troostende vermogen van muziek onderzoekt. Beluister de aflevering voor de antwoorden.

Meer weten over onze wetenschapsjournalistiek? https://www.nemokennislink.nl/

Montage: Dimitri van Tuijl

Video: Eva Poort

Social media: Elvira Elzinga

Eindredactie: Erica Renckens

Volg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Kippenvel, sprakeloos, tot tranen geroerd. Of het nu gaat om een schilderij, een muziekstuk of een gedicht, kunst kan je flink raken. Maar welk kunstwerk dat dan precies doet, is voor iedereen anders. Hoe komt het dat onze smaken zo verschillen? Heeft dat te maken met onze persoonlijkheid? Of komt het voort uit onze levensloop?

In deze aflevering van de podcast Oplossing gezocht komen de antwoorden op deze vragen van Ralf Cox, adjunct-hoogleraar psychologie en ontwikkeling van esthetica en kunstbeleving. Hij onderzoekt aan de Rijksuniversiteit Groningen hoe kunstervaringen verschillen van alledaagse waarnemingen. Cox legt podcast-hosts Robert Visscher en Nour Eldín Emara uit hoe je de kunstervaringen van individuen en van groepen mensen kunt meten. Die kennis kun je vervolgens weer gebruiken om de ervaring - en het gesprek over kunst - te verrijken.

Montage: Dimitri van Tuijl

Video: Eva Poort

Social media: Elvira Elzinga

Eindredactie: Erica Renckens

Volg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Met een goed gekozen zegswijze maak je kort en krachtig je punt. Mits de ander ‘m ook begrijpt natuurlijk. Taalkundige Roland de Bonth vertelt over de herkomst én toekomst van spreekwoorden.

Als de kat van huis is… Wie zijn billen brandt… Zoals de waard is…. Grote kans dat je deze spreekwoorden moeiteloos afmaakt. Het Nederlands kent duizenden spreekwoorden en gezegden waarmee je je taal verlevendigt en je boodschap krachtig overbrengt. Soms kun je de betekenis met een beetje logica nog wel afleiden, maar vaak moet je die maar net toevallig weten. Wist jij bijvoorbeeld wat Rob Jette laatst bedoelde toen hij het had over ‘iemand de nieren proeven’?

In deze aflevering van de podcast Oplossing gezocht gaan we op zoek naar de herkomst van spreekwoorden. Te gast is taalkundige Roland de Bonth, die aan het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) werkt aan historische woordenboeken. Hij legt uit hoe de zegswijzen ooit zijn ontstaan en hun weg hebben gevonden in de Nederlandse taal. Ook legt hij aan podcast-hosts Robert Visscher en Nour Eldín Emara uit hoe het komt dat we deze vorm van beeldspraak steeds minder gebruiken en waarom er nauwelijks nieuwe spreekwoorden bijkomen.

Montage: Dimitri van Tuijl

Video: Eva Poort

Social media: Elvira Elzinga

Eindredactie: Erica Renckens

Volg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

De hele dag loop je rond met de smartphone in je hand, maar ermee béllen? Echt niet! Psycholoog Anne Miers legt uit waarom steeds meer mensen telefoonangst hebben.

Bel even naar dit-en-dit nummer voor wat meer informatie, staat er in een berichtje. Pak je dan gelijk je telefoon of stel je het zolang mogelijk uit? Steeds meer mensen, en vooral jongeren, hebben last van belangst. Ze nemen niet op als ze zelf gebeld worden en sturen liever een appje of een mailtje dan dat ze zelf iemand bellen. Waar zijn ze bang voor en waarom neemt het aantal mensen met telefoonangst toe?

De antwoorden op deze vragen komen in deze eerste aflevering van het nieuwe seizoen van de podcast Oplossing gezocht van ontwikkelingspsycholoog Anne Miers. Aan de Universiteit Leiden doet zij onderzoek naar sociale angst, waar belangst ook toe behoort. Miers legt aan podcast-hosts Robert Visscher en Nour Eldín Emara uit waarom bellen voor veel mensen spannend is en wanneer belangst echt een probleem wordt. Ook bespreken ze wat je zou kunnen doen om je angst voor een telefoongesprek aan te pakken.

Montage: Dimitri van Tuijl

Video: Eva Poort

Social media: Elvira Elzinga

Eindredactie: Erica Renckens

Volg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.