Begin september 2024 vond in de gevangenis van Ruiselede een bijzondere cursusreeks plaats: 'Ik wil je graag iets zeggen'.

Tijdens deze reeks verbindend communiceren gingen vrije burgers en gedetineerden – onder de deskundige en enthousiaste begeleiding van Michaël Michiels (Oranjehuis - Ligand) – samen aan de slag. Ze leerden hoe ze op een respectvolle manier konden uiten wat ze willen zeggen, hoe ze zich voelen en wat ze van anderen verwachten.

Wat deze cursusreeks zo uniek maakte, was de ontmoeting tussen gedetineerden en vrije burgers. Samen gingen ze op zoek naar wat hen verbindt. Deze ontmoeting zorgde ervoor dat de vaak gescheiden werelden van ‘binnen’ en ‘buiten’ (op zijn minst) een stukje dichter bij elkaar kwamen.

Katrien, Fabienne, Michaël, Frank* en Rudi* delen hun reflectie op hun deelname aan de cursus. Wat leren mensen van elkaar, en welke impact hebben deze ontmoetingen?

Initiatief

De cursusreeks 'Ik wil je graag iets zeggen' kwam tot stand dankzij een fijne samenwerking tussen Avansa Mid- en Zuidwest, De Rode Antraciet, Ligand-Oranjehuis en de gevangenis Ruiselede. De video is een productie van het Chemisch Circus.

(*Schuilnamen om anonimiteit te waarborgen.)

We sluiten de podcastreeks 'Iedereen Levenslang ?' af met Hans Claus. Hij is gevangenisdirecteur op rust, kunstenaar, dichter, founding father van de '30 November Verklaring' én bezieler van vzw De Huizen dat ijvert voor kleinschalige detentiehuizen als alternatief voor de klassieke gevangenissen. Podcastmaker Ng Sauw Tjhoi gaat met hem over misdaad, straf en herstel, over de (on)zin van straffen, over de oorsprong van gevangenissen, zijn uitgesproken maatschappijkritiek, de mismeestering van de visie op kleinschalige detentie en over zijn motivatie om te blijven werken aan kleinschaligheid als weg naar een ‘herstelgerichte samenleving’.

Tijdens het gesprek reflecteert Hans op getuigenissen van daders en slachtoffers uit de podcastreeks 'Iedereen Levenslang?'.

✅ Joyce (31j) heeft een vader die in de gevangenis heeft gezeten. Zo op het eerste gezicht … “so what ?”. Maar wat weten we eigenlijk over de gevolgen en effecten van detentie op de kinderen?

Voor Joyce verloopt haar jeugd warm en veilig, vooral door het nestje dat haar moeder biedt. Ze krijgt alle kansen, studeert vlot, heeft een succesrijke carrière op de teller staan in de sterk competitieve sector van consultancy. Steeds beter zijn, alles geven om meer te bereiken. Tot plots het raderwerkje sputtert en Joyce in een burn-out terechtkomt. Door intense therapie botst ze op de vraag “waarom en voor wie doe ik dit ?”, en meer nog, het wordt duidelijk waar dat “knagend gevoel” voor staat dat ze al van tijdens haar puberteit meedraagt. Niet alles maar veel heeft te maken met de “gedetineerde en dus afwezige vader”. Joyce heeft intussen haar leven op de rails en met academische bril kijkt ze naar haar eigen situatie en doet onderzoek naar lotgenoten. Blijkt bovendien dat er amper onderzoek is gebeurd naar gevolgen voor kinderen van een gedetineerde ouder. Ze maakte een veel geprezen masterscriptie. Heeft ze nu de ambitie om een doctoraat te doen?

✅ In de podcast ⁠⁠⁠⁠⁠⁠'Iedereen levenslang?⁠⁠⁠⁠⁠⁠' nodigt verhalenmaker Ng Sauw Tjhoi (ex VRT-journalist) u & ik uit om na te denken over iets waar we liefst zo weinig mogelijk mee te maken hebben: misdrijven, straf en herstel. 

De persoonlijke, bloedeerlijke en beklijvende getuigenissen van (ex-)gedetineerden, slachtoffers, een kind van een ex-gedetineerde, een herstelbemiddelaar, … confronteren ons met het leven in en vooral nà de gevangenis. Maar ook buiten de muren van de gevangenis.

✅ Waarom de titel ‘Iedereen levenslang?’?

Een misdrijf verandert alles. Niet alleen daders en slachtoffers, maar ook familieleden, buren, vrienden en collega’s dragen zware gevolgen. Dat betekent levenslang, voor zo veel mensen. Is het dàt wat we willen? Kùnnen we wel tot herstel komen? Hoè willen we als maatschappij verder? Want hoe we hier als samenleving mee omgaan is wel degelijk een keuze.

✅ Credits

• De podcast ‘Iedereen levenslang?’ telt één proloog en 11 afleveringen.
• Een productie van Ng Sauw Tjhoi, in opdracht van het project ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠DIALOOG⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠.
• DIALOOG is een initiatief van ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Avansa⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠, ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠De Huizen vzw⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ en ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠De Rode Antraciet⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠. Het is een gemeenschappelijke noemer voor tal van sociaal-culturele activiteiten die als doel hebben het debat over een maatschappij gericht op herstel te voeden.

✅ Emanual In 2005 sluit Emanuel zich als 20 jarige jonge man aan bij zijn Nigeriaanse ouders die toen reeds in België woonden. Hij leert nederlands, burgert zich in, volgt verschillende opleidingen en vindt vast werk. Zijn vrije tijd staat volledig in het teken van de muziek, zijn "raison de vie” ! Hij heeft inmiddels een eigen kleine muziekstudio, is een graag geziene artiest in de Gentse muziekscene, werkt ook geregeld mee als muziektechnicus voor anderen.

Alles loopt behoorlijk op wieltjes … tot die ene maandag in 2018 het noodlot toeslaat.

Hij was volop aan het solliciteren, op zoek naar een betere job. Na een wat uitgelopen sollicitatiegesprek haast hij zich naar een afspraak bij de huisarts. Gelukkig kan zijn vriendin hem met de wagen brengen van de ene kant van de stad naar de andere. Maar zijn vriendin is eerder aan de voorzichtige kant als het erop aankomt te rijden met de auto van haar moeder. En Emanuel is nogal pietje precies in het verkeer. Maar met wat muziek en ambiance in de wagen moet het wel lukken. Die dag is er veel verkeer en de klok tikt weg. En bovendien worden Emanuel’s aanwijzingen om sneller en shortcuts te nemen in het Gentse verkeer niet erg gewaardeerd. Dus besluit hij dat zijn vriendin naar huis mag en hij de bus wel zal nemen.

Een en ander loopt in de bus helemaal fout. Een samenloop van racistische misverstanden over Emanuel leidt tot een politie-interventie met een hoge graad van etnisch profileren. Emanuel wordt neergeschoten, kogel in de borst, verdacht van gijzeling. Levenslang zitten restanten van de kogel rond zijn hart. De politieagent is veroordeeld, ook zijn beroep tegen de veroordeling is verworpen. Maar Emanuel heeft nog steeds geen “sorry” gekregen van de politieman. Het is nu al zes jaar geleden sinds het proces.

✅ In de podcast ⁠⁠⁠⁠⁠'Iedereen levenslang?⁠⁠⁠⁠⁠' nodigt verhalenmaker Ng Sauw Tjhoi (ex VRT-journalist) u & ik uit om na te denken over iets waar we liefst zo weinig mogelijk mee te maken hebben: misdrijven, straf en herstel. 

De persoonlijke, bloedeerlijke en beklijvende getuigenissen van (ex-)gedetineerden, slachtoffers, een kind van een ex-gedetineerde, een herstelbemiddelaar, … confronteren ons met het leven in en vooral nà de gevangenis. Maar ook buiten de muren van de gevangenis.

✅ Waarom de titel ‘Iedereen levenslang?’?

Een misdrijf verandert alles. Niet alleen daders en slachtoffers, maar ook familieleden, buren, vrienden en collega’s dragen zware gevolgen. Dat betekent levenslang, voor zo veel mensen. Is het dàt wat we willen? Kùnnen we wel tot herstel komen? Hoè willen we als maatschappij verder? Want hoe we hier als samenleving mee omgaan is wel degelijk een keuze.

✅ Credits

• De podcast ‘Iedereen levenslang?’ telt één proloog en 11 afleveringen.
• Een productie van Ng Sauw Tjhoi, in opdracht van het project ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠DIALOOG⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠.
• DIALOOG is een initiatief van ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Avansa⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠, ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠De Huizen vzw⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ en ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠De Rode Antraciet⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠. Het is een gemeenschappelijke noemer voor tal van sociaal-culturele activiteiten die als doel hebben het debat over een maatschappij gericht op herstel te voeden.

✅ Caetano (28 j.) een bonk van een kerel, een dubbele meter, met een peperkoeken hart. Opgegroeid aan de rokken van z’n moeder, lijkt het wel. Een rolmodel “vader” heeft hij amper gekend. Al van jongsaf valt zijn gevoel voor taal op. En ook zijn plantrekkerij, zijn autonomie. Wanneer zijn moeder na een relatiebreuk het moeilijk heeft, en de toen 15-jarige Caetano er even niet bij kon, trekt hij er op eigen initiatief op uit. Maar dat is niet evident met het kindergeld alleen. Het leven met woorden vindt hij in de rap, later met slampoetry, z’n boterham in het drugsdealen. De coke verpatst-ie aan een select publiek van rechters, politiemensen en andere heren van stand. Tijdens zijn tweede gevangenisperiode komt het schuldinzicht. De wil naar een evenwicht in zijn leven. Weg uit “het gedoe”, terug naar “familie”. De onvoorwaardelijke steun van zijn moeder en enkele goede vrienden helpen Caetano naar een uitzicht op een nieuw leven van verantwoordelijkheid nemen, creativiteit ontwikkelen voor de “right things”. Iets waartoe zijn Braziliaanse vader geen kans heeft gekregen. Maar eerst moet Caetano nog vrijkomen uit de gevangenis.

✅ In de podcast ⁠⁠⁠⁠'Iedereen levenslang?⁠⁠⁠⁠' nodigt verhalenmaker Ng Sauw Tjhoi (ex VRT-journalist) u & ik uit om na te denken over iets waar we liefst zo weinig mogelijk mee te maken hebben: misdrijven, straf en herstel. 

De persoonlijke, bloedeerlijke en beklijvende getuigenissen van (ex-)gedetineerden, slachtoffers, een kind van een ex-gedetineerde, een herstelbemiddelaar, … confronteren ons met het leven in en vooral nà de gevangenis. Maar ook buiten de muren van de gevangenis.

✅ Waarom de titel ‘Iedereen levenslang?’?

Een misdrijf verandert alles. Niet alleen daders en slachtoffers, maar ook familieleden, buren, vrienden en collega’s dragen zware gevolgen. Dat betekent levenslang, voor zo veel mensen. Is het dàt wat we willen? Kùnnen we wel tot herstel komen? Hoè willen we als maatschappij verder? Want hoe we hier als samenleving mee omgaan is wel degelijk een keuze.

✅ Credits

• De podcast ‘Iedereen levenslang?’ telt één proloog en 11 afleveringen.
• Een productie van Ng Sauw Tjhoi, in opdracht van het project ⁠⁠⁠⁠⁠⁠DIALOOG⁠⁠⁠⁠⁠⁠.
• DIALOOG is een initiatief van ⁠⁠⁠⁠⁠⁠Avansa⁠⁠⁠⁠⁠⁠, ⁠⁠⁠⁠⁠⁠De Huizen vzw⁠⁠⁠⁠⁠⁠ en ⁠⁠⁠⁠⁠⁠De Rode Antraciet⁠⁠⁠⁠⁠⁠. Het is een gemeenschappelijke noemer voor tal van sociaal-culturele activiteiten die als doel hebben het debat over een maatschappij gericht op herstel te voeden.

Professor Peter Vermeersch (Leuven International and European Studies (LINES) in gesprek met Jeroen Olyslaegers over conflicten in onze samenleving en hoe er op een constructieve, herstelgerichte manier mee om te gaan.

Jeroen Olyslaegers, gevierd auteur (Wij, Wil, Wildevrouw, …) en scherp fileerder van wat zich in onze samenleving afspeelt op het raakvlak van rechten en plichten. Hij benoemt waar onze democratie onder druk staat en zet de schijnwerper op onrecht. Hij laat zijn pen razen over de grote maatschappelijke crisissen waar onze samenleving voorstaat. Wat loopt mis en hoe kan het anders? Hij denkt, voelt, benoemt, nodigt uit tot debat. Recent publiceerde hij in HUMO columns over het proces rond de dood van Sanda Dia en het misbruik in de kerk.

Tijdens de plenaire opening van de Herstelconferentie (23.11.23 - Leuven) ging hij in gesprek met Peter Vermeersch over conflicten in onze samenleving en hoe er op een constructieve, herstelgerichte manier mee om te gaan.

Over de Herstelconferentie

De Herstelconferentie (23.11.23) was het slotstuk van het project DIALOOG dat tijdens de periode 2021-2023 het maatschappelijk debat heeft gevoed rond de kwesties 'misdaad, straf en herstel'.

Een project van 10 Avansa’s, De Rode Antraciet en De Huizen vzw met ondersteuning van de Vlaamse overheid (departement Cultuur, Jeugd en Media).

Heel wat activiteiten passeerden de revue … Workshops Poetry Slam in gevangenissen waar gedetineerden en vrij burgers samenwerkten, brieven schrijven in de vorm van DIALOOGvliegers, het filmfestival Ciné Détiné, webinars over straf en herstel, inspirerende sprekers en samen praten op een Parlé Détiné of Prison Talk. De podcast ‘Iedereen Levenslang?’ met verhalen van ex-gedetineerden, slachtoffers, … en de briefwisseling ‘Gevangen in woorden’ met een rechter, een advocaat, een slachtoffer, een gedetineerde, ... om zo vanuit verschillende perspectieven stil te staan bij het huidige model van straf en hoe herstel mogelijk is. DIALOOGgroepen lieten gedetineerden en vrije burgers samen grondig van gedachten wisselen over ‘straf en herstel’, waarna die gedachten de theaterperformance ‘123 vragen’ werd en zo de dialoog in de samenleving wordt verder gezet.

Meer info

• https://www.dialoogherstel.org/overdialoog
• https://www.dialoogherstel.org/herstelconferentie

✅ An heeft zware episodes in haar leven gekend. Haar mama werd psychisch ziek toen ze 18 jaar was. Ze nam de zorg voor het ganse gezin op haar, maar vergat hierbij zichzelf. Haar mama stierf uiteindelijk door uit het leven te stappen, maar ook hier geen rouwproces. Twee jaar later werd ze geconfronteerd met een spraakstoornis, als gevolg van het trauma dat diep in haar verscholen lag. Ze verloor haar job als reisagente. Toen haar broer ook een depressie kreeg, kwam het trauma tot uiting. Als een tsunami werd haar hele ‘wezen en zijn’ overspoeld en volgde er een traject in de geestelijke gezondheidszorg. Na veel vallen en opstaan, kwam An hierdoor met kennis en vaardigheid over haar kwetsbaarheid, en ook met zoveel kracht en vastberadenheid om van haar leven verder iets moois te maken.
Haar eerste stap was een job in een supermarkt, als verantwoordelijke van de versafdeling. An voelt zich goed.
Tot ze op een ochtend nietsvermoedend naar haar werk ging en overmeesterd werd door 3 gemaskerde mannen en er een pistool tegen haar gedrukt werd. Alweer een confrontatie met de dood. An reageert buitengewoon sterk, maar krijgt alsnog de ‘weerbots’. Maar daar laat ze het niet bij. Drie maanden later gaat ze in op een voorstel om met ‘haar overvallers’ in contact te komen en gaat ze voor confrontatie.

✅ In de podcast ⁠⁠⁠'Iedereen levenslang?⁠⁠⁠' nodigt verhalenmaker Ng Sauw Tjhoi (ex VRT-journalist) u & ik uit om na te denken over iets waar we liefst zo weinig mogelijk mee te maken hebben: misdrijven, straf en herstel. 

De persoonlijke, bloedeerlijke en beklijvende getuigenissen van (ex-)gedetineerden, slachtoffers, een kind van een ex-gedetineerde, een herstelbemiddelaar, … confronteren ons met het leven in en vooral nà de gevangenis. Maar ook buiten de muren van de gevangenis.

✅ Waarom de titel ‘Iedereen levenslang?’?

Een misdrijf verandert alles. Niet alleen daders en slachtoffers, maar ook familieleden, buren, vrienden en collega’s dragen zware gevolgen. Dat betekent levenslang, voor zo veel mensen. Is het dàt wat we willen? Kùnnen we wel tot herstel komen? Hoè willen we als maatschappij verder? Want hoe we hier als samenleving mee omgaan is wel degelijk een keuze.

✅ Credits

• De podcast ‘Iedereen levenslang?’ telt één proloog en 11 afleveringen.
• Een productie van Ng Sauw Tjhoi, in opdracht van het project ⁠⁠⁠⁠⁠DIALOOG⁠⁠⁠⁠⁠.
• DIALOOG is een initiatief van ⁠⁠⁠⁠⁠Avansa⁠⁠⁠⁠⁠, ⁠⁠⁠⁠⁠De Huizen vzw⁠⁠⁠⁠⁠ en ⁠⁠⁠⁠⁠De Rode Antraciet⁠⁠⁠⁠⁠. Het is een gemeenschappelijke noemer voor tal van sociaal-culturele activiteiten die als doel hebben het debat over een maatschappij gericht op herstel te voeden.

✅ Stijn is verpleger en heeft ook een diploma ziekenhuiswetenschappen. Hij komt vrij snel "uit de kast" en geniet van het leven, zo lijkt het toch. Met zijn professionele carrière loopt het zoals in de liefde, stormachtig en opmerkelijk avontuur-rijk: met Artsen Zonder Grenzen trekt hij naar conflictgebieden, wordt zelfs eens gekidnapt, toont zich “de man”. Terug thuis knaagt een onbestemd gevoel. Zijn vriendenkring “settle’t” maar Stijn werkt door, relaties duren niet lang. Staat aan het hoofd van een team van 400 personeelsleden. Hij “kraakt", wordt ontslagen, … zit ineens op de bank in een “leeg nest”. Bezinning dringt zich op. En op een soort 'spirituele retraite’ ontdekt hij wat er scheelt door te graven in het verre verleden, zijn kindertijd. De ingrijpende periode van kindermisbruik, verkrachting door drie oudere mannen. De Coronaperiode duwt Stijn in de stilte, met zichzelf maar ook met dat verleden. Hij neemt de ‘koe bij de hoorns’ en schrijft een email naar zijn misbruikers en verkrachters.

✅ In de podcast ⁠⁠'Iedereen levenslang?⁠⁠' nodigt verhalenmaker Ng Sauw Tjhoi (ex VRT-journalist) u & ik uit om na te denken over iets waar we liefst zo weinig mogelijk mee te maken hebben: misdrijven, straf en herstel. 

De persoonlijke, bloedeerlijke en beklijvende getuigenissen van (ex-)gedetineerden, slachtoffers, een kind van een ex-gedetineerde, een herstelbemiddelaar, … confronteren ons met het leven in en vooral nà de gevangenis. Maar ook buiten de muren van de gevangenis.

✅ Waarom de titel ‘Iedereen levenslang?’?

Een misdrijf verandert alles. Niet alleen daders en slachtoffers, maar ook familieleden, buren, vrienden en collega’s dragen zware gevolgen. Dat betekent levenslang, voor zo veel mensen. Is het dàt wat we willen? Kùnnen we wel tot herstel komen? Hoè willen we als maatschappij verder? Want hoe we hier als samenleving mee omgaan is wel degelijk een keuze.

✅ Credits

• De podcast ‘Iedereen levenslang?’ telt één proloog en 11 afleveringen.
• Een productie van Ng Sauw Tjhoi, in opdracht van het project ⁠⁠⁠⁠DIALOOG⁠⁠⁠⁠.
• DIALOOG is een initiatief van ⁠⁠⁠⁠Avansa⁠⁠⁠⁠, ⁠⁠⁠⁠De Huizen vzw⁠⁠⁠⁠ en ⁠⁠⁠⁠De Rode Antraciet⁠⁠⁠⁠. Het is een gemeenschappelijke noemer voor tal van sociaal-culturele activiteiten die als doel hebben het debat over een maatschappij gericht op herstel te voeden.