Begin september 2024 vond in de gevangenis van Ruiselede een bijzondere cursusreeks plaats: 'Ik wil je graag iets zeggen'.

Tijdens deze reeks verbindend communiceren gingen vrije burgers en gedetineerden – onder de deskundige en enthousiaste begeleiding van Michaël Michiels (Oranjehuis - Ligand) – samen aan de slag. Ze leerden hoe ze op een respectvolle manier konden uiten wat ze willen zeggen, hoe ze zich voelen en wat ze van anderen verwachten.

Wat deze cursusreeks zo uniek maakte, was de ontmoeting tussen gedetineerden en vrije burgers. Samen gingen ze op zoek naar wat hen verbindt. Deze ontmoeting zorgde ervoor dat de vaak gescheiden werelden van ‘binnen’ en ‘buiten’ (op zijn minst) een stukje dichter bij elkaar kwamen.

Katrien, Fabienne, Michaël, Frank* en Rudi* delen hun reflectie op hun deelname aan de cursus. Wat leren mensen van elkaar, en welke impact hebben deze ontmoetingen?

Initiatief

De cursusreeks 'Ik wil je graag iets zeggen' kwam tot stand dankzij een fijne samenwerking tussen Avansa Mid- en Zuidwest, De Rode Antraciet, Ligand-Oranjehuis en de gevangenis Ruiselede. De video is een productie van het Chemisch Circus.

(*Schuilnamen om anonimiteit te waarborgen.)

We sluiten de podcastreeks 'Iedereen Levenslang ?' af met Hans Claus. Hij is gevangenisdirecteur op rust, kunstenaar, dichter, founding father van de '30 November Verklaring' én bezieler van vzw De Huizen dat ijvert voor kleinschalige detentiehuizen als alternatief voor de klassieke gevangenissen. Podcastmaker Ng Sauw Tjhoi gaat met hem over misdaad, straf en herstel, over de (on)zin van straffen, over de oorsprong van gevangenissen, zijn uitgesproken maatschappijkritiek, de mismeestering van de visie op kleinschalige detentie en over zijn motivatie om te blijven werken aan kleinschaligheid als weg naar een ‘herstelgerichte samenleving’.

Tijdens het gesprek reflecteert Hans op getuigenissen van daders en slachtoffers uit de podcastreeks 'Iedereen Levenslang?'.

✅ Joyce (31j) heeft een vader die in de gevangenis heeft gezeten. Zo op het eerste gezicht … “so what ?”. Maar wat weten we eigenlijk over de gevolgen en effecten van detentie op de kinderen?

Voor Joyce verloopt haar jeugd warm en veilig, vooral door het nestje dat haar moeder biedt. Ze krijgt alle kansen, studeert vlot, heeft een succesrijke carrière op de teller staan in de sterk competitieve sector van consultancy. Steeds beter zijn, alles geven om meer te bereiken. Tot plots het raderwerkje sputtert en Joyce in een burn-out terechtkomt. Door intense therapie botst ze op de vraag “waarom en voor wie doe ik dit ?”, en meer nog, het wordt duidelijk waar dat “knagend gevoel” voor staat dat ze al van tijdens haar puberteit meedraagt. Niet alles maar veel heeft te maken met de “gedetineerde en dus afwezige vader”. Joyce heeft intussen haar leven op de rails en met academische bril kijkt ze naar haar eigen situatie en doet onderzoek naar lotgenoten. Blijkt bovendien dat er amper onderzoek is gebeurd naar gevolgen voor kinderen van een gedetineerde ouder. Ze maakte een veel geprezen masterscriptie. Heeft ze nu de ambitie om een doctoraat te doen?

✅ In de podcast ⁠⁠⁠⁠⁠⁠'Iedereen levenslang?⁠⁠⁠⁠⁠⁠' nodigt verhalenmaker Ng Sauw Tjhoi (ex VRT-journalist) u & ik uit om na te denken over iets waar we liefst zo weinig mogelijk mee te maken hebben: misdrijven, straf en herstel. 

De persoonlijke, bloedeerlijke en beklijvende getuigenissen van (ex-)gedetineerden, slachtoffers, een kind van een ex-gedetineerde, een herstelbemiddelaar, … confronteren ons met het leven in en vooral nà de gevangenis. Maar ook buiten de muren van de gevangenis.

✅ Waarom de titel ‘Iedereen levenslang?’?

Een misdrijf verandert alles. Niet alleen daders en slachtoffers, maar ook familieleden, buren, vrienden en collega’s dragen zware gevolgen. Dat betekent levenslang, voor zo veel mensen. Is het dàt wat we willen? Kùnnen we wel tot herstel komen? Hoè willen we als maatschappij verder? Want hoe we hier als samenleving mee omgaan is wel degelijk een keuze.

✅ Credits

• De podcast ‘Iedereen levenslang?’ telt één proloog en 11 afleveringen.
• Een productie van Ng Sauw Tjhoi, in opdracht van het project ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠DIALOOG⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠.
• DIALOOG is een initiatief van ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Avansa⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠, ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠De Huizen vzw⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ en ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠De Rode Antraciet⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠. Het is een gemeenschappelijke noemer voor tal van sociaal-culturele activiteiten die als doel hebben het debat over een maatschappij gericht op herstel te voeden.