ଏହି ପାଠ୍ୟଟି ଆତ୍ମ-ଅନୁଶାସନ ଏବଂ ଲୋକଲଜ୍ଜା ପ୍ରତି ଅନାସକ୍ତ ରହିବାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରେ। ଏକ ସାଧୁଙ୍କ ଉଦାହରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ, ବାହ୍ୟ ଜଗତର ସମାଲୋଚନା ଅନୁଯାୟୀ ନିଜକୁ ବଦଳାଇଲେ ମନୁଷ୍ୟ କେବେବି ଶାନ୍ତି ପାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଦୁନିଆର ଲୋକେ ସର୍ବଦା କିଛି ନା କିଛି କହିବେ, ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଅସମ୍ଭବ। ବରଂ ନିଜର ଅନ୍ତରାତ୍ମା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିବା ଏବଂ ମାନସିକ ସ୍ଥିରତା ରଖିବା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ସଫଳତା। ଏହି ଉତ୍ସଟି ଆମକୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଲୋକଙ୍କ କଥା ଅପେକ୍ଷା ନିଜର ବିବେକକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଶେଷରେ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଏବଂ ସଂସାରକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ ପଥକୁ ବାଛିବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।

ଏହି ଗଳ୍ପଟି ଏକ ଦିବ୍ୟ ଦର୍ପଣ ମାଧ୍ୟମରେ ମଣିଷର ଆତ୍ମ-ସମୀକ୍ଷା ଏବଂ ନୈତିକତାର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି । ଜଣେ ଶିଷ୍ୟ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଉପହାର ପାଇଥିବା ଆଇନା ସାହାଯ୍ୟରେ କେବଳ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମନର ଦୋଷ ଓ ଦୁର୍ଗୁଣ ଖୋଜିବାରେ ନିଜର ସମୟ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲା । ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭିତରେ ଖରାପ ଗୁଣ ଦେଖି ଦୁଃଖିତ ହୋଇଥିବାବେଳେ, ନିଜ ଭିତରର ଅହଂକାର ଓ କ୍ରୋଧକୁ ଚିହ୍ନିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା । ଶେଷରେ ଗୁରୁ ତାକୁ ବୁଝାଇଥିଲେ ଯେ ଅନ୍ୟର ସମାଲୋଚନା କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ନିଜର ତ୍ରୁଟି ସଂଶୋଧନ କରିବା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଜ୍ଞାନ । ଏହି ବିଷୟବସ୍ତୁ ଆମକୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ଆତ୍ମ-ଚିନ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଚରିତ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରିବ । ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବିକାଶ ପାଇଁ ଦୁନିଆକୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ସତ୍ତାକୁ ଦେଖିବା ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ।

ଏହି ଗଳ୍ପଟି ମଣିଷର ପ୍ରକୃତ ପରିଚୟ ତା’ର ବଂଶ କିମ୍ବା ପଦବୀ ଅପେକ୍ଷା ତା’ର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ କିପରି ଆଧାରିତ, ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି। ଜଣେ ଚତୁର ସେବକ ନିଜର ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଶକ୍ତି ବଳରେ ଏକ ଘୋଡ଼ା, ରାଣୀ ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ରାଜାଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ଜନ୍ମ ରହସ୍ୟକୁ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରମାଣିତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି କାହାଣୀ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ବାହ୍ୟ ଧନସମ୍ପତ୍ତି ବା ପଦମର୍ଯ୍ୟାଦା କେବଳ ଏକ ଆବରଣ ମାତ୍ର, କିନ୍ତୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଅଭ୍ୟାସ ଓ ମନୋଭାବ ହିଁ ତା’ର ଅସଲ ସତ୍ତାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ। ଶେଷରେ, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ସାମାନ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ହିଁ ତାଙ୍କର ସାଧାରଣ ପୃଷ୍ଠଭୂମିକୁ ପଦାରେ ପକାଇ ଦେଇଛି। ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଆମର ଆଚରଣ ହିଁ ଆମର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଏବଂ ଭାଗ୍ୟର ପ୍ରକୃତ ପରିଚାୟକ।