In de podcast 'Anders organiseren van de school' onderzoeken we manieren om beter om te gaan met personeelstekorten in het onderwijs door de school anders te organiseren. Hoe zorgen we dat docenten en schoolleiders met plezier en in samenwerking hun werk kunnen 

Tijdens ieder gesprek in deze podcastserie bekijken we dit vraagstuk vanuit een ander perspectief, met telkens andere gasten. Vandaag spreek ik met Veerle Beurze en Saskia Rijsbergen. Beide zijn coach bij Agora Leiden. 

Agora Leiden is tweeëneenhalf jaar geleden opgericht door een klein groepje en sindsdien is het team en de school enorm gegroeid. Inmiddels gaan er 136 kinderen naar de school en heeft Agora 18 teamleden. Op Agora leren kinderen rond 'challenges' die ze - in overleg met coaches - zelf kiezen. Al heel vroeg krijgen de kinderen een grote mate van autonomie in hun leerproces, wat leidt tot zelfvertrouwen en zelfontplooiing. 

In tegenstelling tot veel andere scholen, is het voor Agora Leiden vrij gemakkelijk om nieuwe mensen te vinden. Wat is aantrekkelijk voor coaches aan de wijze waarop Agora Leiden het onderwijs inricht en samenwerking binnen de school vorm geeft? En wat vraagt dit type onderwijs eigenlijk van hoe je de school samen organiseert?

Shownotes:

Minuut 2.55: Wat maakt het aantrekkelijk voor aanstaande collega's om bij Agora Leiden te komen werken? Tijd voor het kind.

Minuut 6.50: Wat is de essentie van Agora onderwijs? Waartoe leiden we kinderen op bij Agora?

Minuut 21.48: Wat vraagt dit type onderwijs nu van de wijze waarop je organiseert en samenwerkt?

Minuut 48.22: Afronding, reflectie op werkdruk en betekenisgeving en voldoening.

Host: Frank Hulsbos
Productie en muziek: Stefan van Langevelde

In de podcast 'Anders organiseren van de school' onderzoeken we manieren om beter om te gaan met personeelstekorten in het onderwijs door de school anders te organiseren. Hoe zorgen we dat docenten en schoolleiders met plezier en in samenwerking hun werk kunnen doen?

Tijdens ieder gesprek in deze podcastreeks bekijken we dit vraagstuk vanuit een ander perspectief, met telkens andere gasten. Vandaag spreek ik met Pieter Snaterse en Mark de Kievit, initiatiefnemers van een leernetwerk rondom anders organiseren dat het afgelopen jaar in de regio Leiden, Duin- en Bollenstreek van start is gegaan. Pieter is teamleider bij het Visser 't Hooft Lyceum in Leiderdorp en Mark is rector van het Fioretti College in Lisse. We blikken samen terug op onze ervaringen en presenteren 7 bouwstenen om anders organiseren vorm te geven in de school.

Hierover schreven Pieter, Mark, en Frank Hulsbos ook een manifest getiteld "Anders organiseren voor een aantrekkelijke werkplek en veerkrachtige teams".

De zeven bouwstenen voor anders organiseren zijn:

1. Oefen invloed uit op basis van expertise en affiniteit

2. Organiseer samenwerking binnen het primaire proces

3. Verdeel het werk op basis van talenten en kwaliteiten van mensen

4. Zoek naar onderwijsvormen op basis van eigen regie en autonomie van kinderen

5. Eerst de bedoeling, dan de structuur

6. De schoolleider mag zich overal mee bemoeien, maar nergens de baas spelen

7. Deel best practices

Host: Frank Hulsbos
Productie en muziek: Stefan van Langevelde

In de podcast 'Anders organiseren van de school' onderzoeken we manieren om beter om te gaan met personeelstekorten in het onderwijs door de school anders te organiseren. Hoe zorgen we dat docenten en schoolleiders met plezier en in samenwerking hun werk kunnen doen?

Tijdens ieder gesprek in deze podcastreeks bekijken we dit vraagstuk vanuit een ander perspectief, met telkens nieuwe gasten. Vandaag spreek ik met Ben van der Hilst over de organisatiestructuur van scholen en hoe deze bijdraagt (of juist een belemmering vormt) voor samenwerking en werkplezier van docenten. Ben promoveerde in 2019 op dit thema met zijn proefschrift "Teamgericht organiseren in het onderwijs. Sturen op kwaliteit, wendbaarheid en werkplezier". Voor meer informatie over Ben zie www.hetlerenorganiseren.nl.

Ben legt uit dat de wijze waarop scholen sinds de jaren 80 zijn georganiseerd tot deprofessionalisering van docenten heeft geleid, en dat dit mede de personeelstekorten verklaart. Hij stelt een organisatiestructuur voor waarin docenten in kleine teams samenwerken rond een groep leerlingen. De teams hebben niet alleen taken en verantwoordelijkheden, maar ook een breed scala aan bevoegdheden. Het onderzoek van Ben (en zijn ervaringen in de praktijk) laten zien dat dit leidt tot meer werkplezier en samenwerking tussen docenten.

Shownotes:

Minuut 0: Introductie.

Minuut 1:05: Welkom, voorstellen Ben en opbouw gesprek.

Minuut 2:06: Waarom leidt de wijze waarop scholen georganiseerd zijn tot 'deprofessionalisering' bij leraren en wat heeft dat te maken met personeelstekorten?

Minuut 10:30: Toelichting door Ben dat organisatiestructuren van scholen onnodig ingewikkeld zijn geworden, wat leidt tot verregaande arbeidsdeling.

Minuut 14:28: Organisatiestructuur leidt tot 'zwakke verbindingen' tussen mensen en groepen in de school, waar geen effect vanuit gaat.

Minuut 15:19: Op een gemiddelde vo school wordt er een miljoen besteed aan taaktijd die nergens toe leidt.

Minuut 17:01: Samenwerking in het onderwijs vindt vooral plaats buiten het primaire proces.

Minuut 22:15: Wat is de alternatieve organisatiestructuur die Ben voorstelt? Uitleg, kenmerken en voorwaarden van de teamgerichte arbeidsorganisatie.

Minuut 31:05: De teams hebben geen baas, maar wel een procesbegeleider nodig.

Minuut 31:45: Bespreking Laterna Magica als voorbeeld van teamgerichte structuur.

Minuut 34:32: Wat betekent dit voor de rol van de schoolleider? Wat doen zij?

Minuut 41:50: Gezamenlijke reflectie op teamgerichte arbeidsorganisatie en personeelstekorten.

Minuut 45:45: Afronding.

De gesprekken zijn onderdeel van een onderzoek naar anders organiseren. Dat onderzoek wordt uitgevoerd door een groep schoolleiders en docenten uit de regio Leiden, Duin- en Bollenstreek.

Host: Frank Hulsbos
Muziek/productie: Stefan van Langevelde