De Oostflank is terug. De oostgrens van Europa staat nog steeds onder hoogspanning. Deze aflevering hoor je uit het westen van Oekraïne: voorbij de oostflank, maar vóór het oostfront.

Europaverslaggever Geert Jan Hahn reisde in aanloop naar het vijfde oorlogsjaar door het westen van Oekraïne. Ga je de grens over bij Polen of Roemenië, dan verlaat je het veilige NAVO-gebied en kom je in een land van oorlog terecht. En ook al is het westen van Oekraïne relatief veiliger dan het oosten, toch zijn ook hier de gevolgen van de oorlog merkbaar en voelbaar. Ook in het westen van Oekraïne dalen raketten neer, worden mannen gemobiliseerd en krijgt de economie klappen. Is er in West-Oekraïne - soms meer dan duizend kilometer van het oostfront - dan nog wel draagvlak voor een oorlog die fysiek ver weg is?

Geert Jan reist langs steden en dorpen, en onderzoekt hoe hoog het moreel is waar de Oekraïners nu hun vijfde oorlogsjaar mee ingaan. Hij spreekt Oekraïners die soep maken voor het front, of die in hun eigen schuur granaten fabriceren. Ook interne vluchtelingen komen aan het woord, evenals moeders van soldaten. Geert Jan ziet billboards in drukke winkelstraten van dode Oekraïense militairen terwijl de Macarena uit diezelfde winkels schalt. Ook vraagt hij president Volodymyr Zelensky naar zijn verwachtingen voor 2026 - en de vele vragen die op tafel liggen.

Kortom, een extra lange aflevering van De Oostflank - die een verrassend perspectief werpt op dit nieuwe oorlogsjaar.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Oostflank is terug. De oostgrens van Europa staat nog steeds onder hoogspanning. Deze aflevering hoor je het laatste deel van een tweeluik over Roemenië: een land met gemengde gevoelens bij Poetin en Trump.

Europaverslaggever Geert Jan Hahn besloot een bezoek aan Oekraïne te koppelen aan een reis door het noorden van Roemenië. In het eerste deel hoorde je al waarom de NAVO in Roemenië een belangrijke bondgenoot ziet, ook al trekken de Verenigde Staten de nodige troepen terug uit het zuidoosten van Europa. En we maakten kennis met de nieuwe president Nicosur Dan.

In deze aflevering praten we door over hoe Dan president werd, en hoe met name de Amerikanen daarop reageerden. Zo was de Amerikaanse vice-president JD Vance furieus op het Roemeense hooggerechtshof én op Europa dat de presidentsverkiezingen werden geannuleerd, ook al was er sprake van buitenlandse beïnvloeding.

‘Roemenen zijn zich inmiddels erg bewust van de hybride oorlogsvoering en oorlogsdreiging’, stelt Mircea Vadan, medeoprichter bij BraveXAero. Dat blijkt ook uit cijfers van een Roemeens onderzoeksbureau, dat regelmatig peilt bij respondenten of zij bang zijn voor oorlog en nog steun wensen te geven aan de NAVO en Oekraïne óf teveel angst hebben voor Rusland. In de Roemeens-Oekraïense grensstad Sigethu Marmatiei praat Geert Jan hier met inwoners over door.

Dat onderzoeken Nina van den Dungen en Europaverslaggever Geert Jan Hahn allemaal in deze aflevering van De Oostflank.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Oostflank is terug. De oostgrens van Europa staat nog steeds onder hoogspanning staat. Deze aflevering: het eerste deel van een tweeluik over Roemenië, een ondergewaardeerde NAVO-partner

Schiet ze maar neer. Daartoe besloot het Roemeense parlement toen eerder dit jaar voor de zoveelste keer het luchtruim werd geschonden door drones.

Met enige regelmaat wordt het havengebied rond de Zwarte Zee en de Donaudelta geteisterd door drones en raketten. Deze week was weer raak, in Tulcea. Inwoners van die provincie kregen het vriendelijke verzoek om anderhalf uur lang binnen te blijven en dekking te zoeken, terwijl F16’s en Eurofighters zich richten op ongewenste objecten die het luchtruim in konden vliegen. Uiteindelijk eindigde een drone op Roemeens grondgebied.

Als Rusland aanvallen uitoefent op Oekraïense havens in de Donaudelta, staan ook Moldavië en Roemenië op scherp. Tot voor kort reageerde Roemenië tamelijk mild op die dreiging en doorgeschoten drones. Sinds kort slaat Roemenië andere taal uit: het parlement heeft toestemming gegeven om vijandelijke objecten uit de lucht te schieten, zodra ze een bedreiging vormen.

Desalniettemin is Roemenië een heel ander land dan Polen of Estland. Waar deze landen al langer terug brullen naar de beer, wil Roemenië vooral escalatie vermijden. Ook wordt er procentueel veel minder uitgegeven aan defensie. Oorlogszuchtige taal wordt dus vooral vermeden, ook al stapt het parlement nu wel een grens over.

Ook de kersverse president Nicosur Dan is niet een opruiend type. Hij volgt wel een pro-Europese, pro-NAVO en pro-Oekraïne koers, maar weet ook dat hij president is van een hevig gepolariseerd land. Miljoenen portemonnee vinden de eigen portemonnee meer waard dan de begroting van een land over de grens, ook al is dat een buurman in oorlog.

Europaverslaggever Geert Jan Hahn besloot een bezoek aan Oekraïne te koppelen aan een reis door het noorden van Roemenië. Hij bezocht een dronebedrijf bij de Transsylvaanse hoofdstad Cluj, om vervolgens met een boemeltreintje koers te zetten richting Sighetu Marmatiei – waar ze de luchtalarmen uit Oekraïne horen en in 2022 honderdduizenden Oekraïense vluchtelingen welkom heetten en grotendeels weer zagen vertrekken. Geert Jan dook in de geannuleerde presidentsverkiezingen van een klein jaar geleden, met buitenlandse beïnvloeding en democratische weerbaarheid. Hij onderzocht de angst voor Poetin en de investeringen in drones en een dronemuur.

Vlak voor Geert Jans bezoek vlogen er drones door het Roemeense luchtruim. En vlak na zijn bezoek kwam Mark Rutte naar Roemenië, waar hij sprak op het NAVO Industry Forum in Boekarest.

Kortom, onbekend maakt onterecht onbemind, want saai is Roemenië allerminst. En volgens voormalig buitenlandminister Caspar Veldkamp is Roemenië een veel belangrijkere partner binnen de westerse diplomatie dan wij doorgaans inschatten. Toch associëren we Roemenië eerder met tomatentelers in de zomer dan een militair-strategische partner aan de Zwarte Zee. Des te meer reden voor een tweeluik voor De Oostflank.

In dit eerste deel, aflevering 11, hoor je meer over die ligging in het zuidoosten van Europa, een discussie over Amerikaanse troepen die zich deels uit Roemenië terugtrekken en bezoeken we het dronebedrijf BraveXAero.

Dat onderzoeken Nina van den Dungen en Europaverslaggever Geert Jan allemaal in deze aflevering van De Oostflank.

See omnystudio.com/listener for privacy information.