Épisodes

  • 183. Seria o tabu: biologia kazirodztwa i chowu wsobnego

    183. Seria o tabu: biologia kazirodztwa i chowu wsobnego
    Oct 21 2026
    Czy kategoryczny zakaz kazirodztwa, obecny w wielu kulturach, ma uzasadnienie biologiczne? Jakie faktyczne szkody wyrządza chów wsobny? Przed Wami pierwsza część naszego minicyklu na temat tabu. Posłuchajcie! Zapraszamy również do naszej nowej serii wideopodcastów, przygotowywanej dla Polskiego Radia, pt. “Co poszło nie tak”. Mówimy w niej o katastrofach, które wstrząsnęły światem, a naszej narracji towarzyszą archiwalne nagrania z przepastnych zasobów Polskiego Radia!https://www.youtube.com/watch?v=HmwYWaBjShkhttps://open.spotify.com/show/3Bf6udAmvvMUYtjcgC9z1c?si=e7ed38d0f4ee484c&nd=1&dlsi=d4eca8e640224aa8 Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dacJeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109 Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy http://m.in. z tych źródeł:Mechanizm i genetyka populacyjnahttps://www.duckdna.org/syllabi/core/articles/03_Charlesworth_Willis_2009_nrg2664.pdfhttps://www.nature.com/articles/nrg.2017.109https://researchportal.murdoch.edu.au/esploro/outputs/journalArticle/The-costs-of-human-inbreeding-and/991005542790107891https://arxiv.org/pdf/1407.7518https://fenix.ciencias.ulisboa.pt/downloadFile/1688987299228277/Hedrick,%20Garcia-Dorado%20-%202016%20-%20Understanding%20Inbreeding%20Depression,%20Purging,%20and%20Genetic%20Rescue.pdfhttps://www.nature.com/articles/s41467-020-14803-1Ryzyko u ludzihttps://bradscholars.brad.ac.uk/entities/publication/640726cd-cd59-409b-88bc-3e9d64f5d09dhttps://borninbradford.nhs.uk/our-impacts/publications/cousin-marriage-and-congenital-anomalies-in-a-multiethnic-birth-cohort/https://public.3.basecamp.com/p/4g7LKjFpSURQLQTSJu1KzD4H/attachments/9465d50c-c180-11ef-a4f3-f28505eae2ff/download/genetic-counseling-screening-consanguineous.pdfhttps://karger.com/hhe/article-abstract/21/2/108/158742/A-Study-of-Children-of-Incestuous-Matingshttps://www.nature.com/articles/nature14618https://eprints.gla.ac.uk/202153/https://pure.eur.nl/en/publications/consanguineous-marriages-pearls-and-perils-geneva-international-c/https://reproductive-health-journal.biomedcentral.com/articles/10.1186/1742-4755-6-17https://iusnovum.lazarski.pl/iusnovum/article/download/1304/626/824Przypadki ludzkiehttps://www.plosone.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0005174https://www.nature.com/articles/hdy201325https://doaj.org/article/d50ec1936127464b8c6cbd43f1586d72https://web.stanford.edu/~scheidel/incest.htmhttps://afanporsaber.com/wp-content/uploads/2010/03/Ancestry-and-Pathology-in-King-Tutankhamuns-Family.pdfhttps://www.research.ie/what-we-do/loveirishresearch/blog/first-degree-incest-in-early-ireland-ancient-genomes-uncover-a-dynastic-elite-in-irish-passage-tomb-societies/https://www.nature.com/articles/s42003-025-09194-2https://ideas.repec.org/a/nat/natcom/v12y2021i1d10.1038_s41467-021-25289-w.htmlhttps://research.uni-luebeck.de/en/publications/the-complete-genome-sequence-of-a-neanderthal-from-the-altai-moun/https://www.nybooks.com/articles/1997/03/06/outcasts-of-the-islands/https://news.osu.edu/study-darwin-was-right-to-worry-that-marriage-to-his-cousin-affected-his-offspring/https://darwin-online.org.uk/converted/Ancillary/1870_parliament_A292.htmlhttps://www.mun.ca/biology/scarr/Rogaev_et_al_2009_Science%20326,817.pdfZwierzętahttps://digitalcommons.mtu.edu/michigantech-p/6022https://digitalcommons.mtu.edu/michigantech-p/9890https://nsuworks.nova.edu/cnso_bio_facarticles/455https://www.mdpi.com/1424-2818/15/3/399https://projekty.ncn.gov.pl/opisy/577956-en.pdfhttps://collaborate.princeton.edu/en/publications/purging-of-strongly-deleterious-mutations-explains-long-term-pers/https://orca.cardiff.ac.uk/id/eprint/84062/https://cgejournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/s40575-021-00111-4https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5249080https://www.frontiersin.org/journals/veterinary-science/articles/10.3389/fvets.2023.1140417/pdfhttps://aipl.arsusda.gov/publish/jds/2011/94_6153.pdfTabu, psychologia i prawohttps://edepot.wur.nl/547632https://cep.ucsb.edu/wp-content/uploads/2023/05/kinnature05510.pdfhttps://mcgill.ca/sociology/files/sociology/2009_--_ajs.pdfhttps://stafforini.com/works/haidt-2001-emotional-dog-its/https://dlab.sauder.ubc.ca/sjdm/journal/15/15405/jdm15405.htmlhttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2605922/https://www.riksdagen.se/en/news/articles/2026/may/26/marriage-between-cousins-and-other-close-relatives_cms62ab44e1-8c3f-435e-87e7-4c1b622e21faen
    Afficher plus Afficher moins
    1 h et 28 min
  • 182. Kiedy Ludzie mieli okrągłe domy i kamienne naczynia - nadajemy z Cypru sprzed 9000 lat

    182. Kiedy Ludzie mieli okrągłe domy i kamienne naczynia - nadajemy z Cypru sprzed 9000 lat
    Oct 13 2026
    Nie tworzyli ceramiki, chociaż tam, skąd przybyli, była ona dobrze znana. Domy budowali okrągłe - dokładnie takie jak w wielu miejscach świata przed tysiącami lat. W wiosce na wzgórzu żyli przez długie 1500 lat, a potem ją porzucili - bez paniki, z rozmysłem. I dlatego dziś wiemy, jak żyli i Wam o tym opowiadamy w wyjątkowym odcinku, który nagraliśmy - i sfilmowaliśmy - dla Was w terenie, w neolitycznej wiosce Chirokitia na Cyprze.Posłuchajcie i obejrzyjcie! Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dacJeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109 Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.culture.gov.cy/dmculture/da/da.nsf/All/4EF92D50616EFE49C225719B00314171?OpenDocumenthttps://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0003426https://whc.unesco.org/en/list/848https://whc.unesco.org/en/list/0848/documents/https://www.persee.fr/doc/paleo_0153-9345_2009_num_35_2_5299https://www.persee.fr/doc/paleo_0153-9345_1983_num_9_2_4343https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3365171/https://doi.org/10.1038/s41598-024-60161-zhttps://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0033589406000949https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2352409X19301270https://www.nature.com/articles/nature24476https://www.nature.com/articles/nature13673https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4170574/https://www.persee.fr/doc/paleo_0153-9345_1990_num_16_2_5101https://whc.unesco.org/en/decisions/2753/
    Afficher plus Afficher moins
    1 h et 2 min
  • 181. Nauka na czasie: co z tą dżumą w rosji? Sprawdzamy

    181. Nauka na czasie: co z tą dżumą w rosji? Sprawdzamy
    Oct 7 2026
    Opowiadamy o tajemniczej śmierci pracownicy rosyjskiego laboratorium przeciwdżumowego, o której wiadomo, że prowadziła badania nad pałeczką dżumy. Objęciu izolacją i kwarantanną kilkuset osób z jej otoczenia. O rosyjskich oficjalnych deklaracjach, zwyczajowo wiarygodnych: “U nas dżumy niet” i o reakcjach WHO i ECDC. Oraz o tym, gdzie w rosji, poza laboratorium w Irkucku, kryje się dżuma i czy może nam zagrozić.Posłuchajcie najnowszego odcinka Podcastu Crazy Nauka! Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dacJeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109 Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/who-seeks-details-russia-media-reports-a-second-lab-worker-with-pneumonia-2026-10-07/https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/what-do-we-know-about-plague-institute-lab-workers-death-russia-2026-10-06/https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/who-says-no-signs-further-russian-infections-after-plague-lab-worker-dies-2026-10-06/https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/plaguehttps://www.who.int/publications/journals/weekly-epidemiological-record/wer101-38https://www.cdc.gov/plague/causes/index.htmlhttps://www.cdc.gov/plague/maps-statistics/https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/70/rr/rr7003a1.htmhttps://www.frontiersin.org/journals/microbiology/articles/10.3389/fmicb.2018.01106/fullhttps://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/plague-democratic-republic-of-the-congohttps://journals.plos.org/plosntds/article?id=10.1371%2Fjournal.pntd.0012036https://www.nature.com/articles/s42003-025-09109-1https://www.nature.com/articles/s41467-026-75911-yhttps://www.nature.com/articles/s41586-022-04800-3https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1473309913703232
    Afficher plus Afficher moins
    50 min
  • 180. Nauka na czasie: co z huraganami na Atlantyku i dlaczego uczeni palą sztuczne zwoje papirusów?

    180. Nauka na czasie: co z huraganami na Atlantyku i dlaczego uczeni palą sztuczne zwoje papirusów?
    Sep 29 2026
    Na Atlantyku, na którym o tej porze roku zwykle powstaje kilka huraganów, nie narodził się ani jeden. W tym samym czasie wschodni Pacyfik zdominowały aż trzy huragany najwyższej, piątej kategorii. Jednocześnie wielkie fale niszczą oba wybrzeża Ameryki Północnej. O co tu właściwie chodzi?Oraz opowieść o rewolucyjnym sposobie odczytywania zwojów papirusów, które zostały zwęglone podczas wybuchu Wezuwiusza w I n.e., a do ich rozszyfrowania konieczne było stworzenie własnego zwoju i spalenie go w piecu. Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109 Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.dw.com/en/el-nino-explained-how-the-weather-pattern-affects-hurricanes-and-tropical-storms/a-79382511https://www.nhc.noaa.gov/data/tcr/?season=2026&basin=epachttps://www.noaa.gov/news/weekend-noreaster-likely-to-bring-damaging-winds-coastal-floodinghttps://www.latimes.com/california/story/2026-09-28/hurricane-polo-tropical-storm-odalys-send-dangerous-surf-to-southern-california-coasthttps://edition.cnn.com/climate/el-nino-california-sea-levels-coastal-floodinghttps://www.ejecentral.com.mx/nuestro-eje/huracan-polo-y-el-efecto-de-el-nino-por-que-el-pacifico-se-intensifica-y-el-atlantico-se-frenahttps://www.laprensa.hn/honduras/fenomeno-el-nino-frenando-formacion-huracanes-atlantico-KH32069355https://en.wikipedia.org/wiki/Extratropical_cyclonehttps://doi.org/10.1371/journal.pone.0353485https://www.herculaneum.ox.ac.uk/index.php/papyri/https://www.herculaneum.ox.ac.uk/index.php/the-villa-of-the-papyri/https://www.nature.com/articles/s41598-023-32623-3https://www.nature.com/articles/ncomms6895https://scrollprize.org/
    Afficher plus Afficher moins
    1 h et 4 min
  • 179. Skąd się bierze specyficzny zapach każdego mieszkania i woń starej klatki schodowej?

    179. Skąd się bierze specyficzny zapach każdego mieszkania i woń starej klatki schodowej?
    Sep 23 2026
    Każdy dom ma własny zapach – choć jego mieszkańcy zwykle przestają go zauważać. Skąd bierze się ta charakterystyczna mieszanka? Dlaczego po powrocie z urlopu nagle czujemy tę woń? I co właściwie tworzy ten tak dobrze znany zapach klatki schodowej w starym bloku?Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109 Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0926669002000353https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1352231098000752https://enviromicro-journals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1462-2920.16381https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4861659/https://www.nature.com/articles/s41564-020-0697-xhttps://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.jafc.4c01515https://agris.fao.org/search/zh/records/65dfa3e30f3e94b9e5dad7c2https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/mec.15916https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8939353/https://link.springer.com/article/10.3758/BF03213109https://link.springer.com/article/10.3758/s13414-013-0620-0https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1600-0668.2007.00475.xhttps://link.springer.com/article/10.3758/BF03193837https://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2020.623910/pdfhttps://www.science.org/doi/10.1126/science.abn0340https://pubs.rsc.org/em/article/21/8/1280/644417/Overview-of-HOMEChem-House-Observations-ofhttps://science.ku.dk/english/press/news/2021/researchers-develop-tracking-tool-that-reveals-toxic-compounds-in-indoor-environments/https://www.jic.ac.uk/press-release/research-unearths-the-science-behind-the-smell-of-spring/https://eli.gov.pl/eli/DU/2012/510/ogl/pol/pdfhttps://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-article-BGPK-3544-3374/c/Milczarek.pdfhttps://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.3138/9781487579548/html
    Afficher plus Afficher moins
    1 h et 14 min
  • 178. Nauka o siusianiu: pogoń za toaletami idealnymi, i to dla obu płci

    178. Nauka o siusianiu: pogoń za toaletami idealnymi, i to dla obu płci
    Sep 15 2026
    Pisuar dostał w tym roku Ig Nobla z fizyki - za zapobiegający rozpryskom kształt wyprowadzony z równania różniczkowego. Opowiadamy, po co naukowcy zbudowali maszynę do sikania, dlaczego mężczyźni celują w muchy i jak doszło do tego, że w ciągu ostatnich 70 lat aż trzykrotnie wynaleziono “od nowa” pisuar dla kobiet. Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!Tu obejrzycie nagrodzone Ig Noblem pisuary dla mężczyzn - Nautilus i Cornucopia:https://academic.oup.com/view-large/figure/512223725/pgaf087f4.jpgTu zobaczycie pisuary dla kobiet:https://www.ohs.org/blog/when-nature-calls-accession-it.cfmhttps://www.mediamatic.net/en/page/234343/this-is-lady-p https://lapee.dk/https://www.peequal.com/ Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109 Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://improbable.com/ig/winners/#ig2026https://academic.oup.com/pnasnexus/article/4/4/pgaf087/8098745https://www.cbc.ca/radio/asithappens/2026-ig-nobels-9.7331408https://worksthatwork.com/1/urinal-flyhttps://www.washingtonpost.com/news/wonk/wp/2017/10/09/whats-a-urinal-fly-and-what-does-it-have-to-with-winning-a-nobel-prize/ https://en.wikipedia.org/wiki/Urinal_target https://www.yahoo.com/lifestyle/articles/1976-research-study-confirms-science-211549258.htmlhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Teoria_popychaniahttps://www.bristol.ac.uk/news/2021/may/urinal-wins-top-prize-in-new-enterprise-competition.htmlhttps://www.bbc.com/news/business-51293676https://wielkahistoria.pl/brudne-oblicze-dawnego-wawelu-o-tym-co-dzialo-sie-gdy-krol-wychodzil-z-komnat-nie-ucza-w-szkolach/https://www.ohs.org/blog/when-nature-calls-accession-it.cfmhttps://www.mediamatic.net/en/page/234343/this-is-lady-p https://lapee.dk/https://www.peequal.com/ https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7142493/https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12219158/https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6843934/https://researchonline.jcu.edu.au/29819/
    Afficher plus Afficher moins
    1 h et 15 min
  • 177. Po co Europie nowy port kosmiczny, i to za kołem podbiegunowym?

    177. Po co Europie nowy port kosmiczny, i to za kołem podbiegunowym?
    Sep 8 2026
    Przyzwyczailiśmy się, że w kosmos leci się znad równika. Okazuje się jednak, że jeśli chcesz obserwować Ziemię, a nie tylko wisieć nad nią – najlepiej wystartować z Arktyki. Opowiadamy o kosmodromie w Norwegii wysuniętym najdalej na północ, o kutrze rybackim zakłócającym starty rakiet i manewry wojskowe oraz o 30-sekundowym locie, który okazał się sukcesem, mimo że zakończył się katastrofą. Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109 Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://spaceagency.no/news/andoya-spaceport-the-first-launch-base-for-small-satellites-in-europe-has-officially-openedhttps://techtour.com/news-norways-port-to-space/https://www.esa.int/About_Us/50_years_of_ESA/50_years_of_space_for_Norwayhttps://hgss.copernicus.org/articles/9/141/2018/https://keeptrack.space/deep-dive/andoya-spaceporthttps://andoyaspace.no/https://space.stackexchange.com/questions/457/is-there-any-advantage-in-launching-spacecraft-from-a-high-latitude-or-why-washttps://csis-website-prod.s3.amazonaws.com/s3fs-public/publication/190314_Spaceports_The_World.pdfhttps://moontomars.space/space-port/andoya-space-center/https://www.livemint.com/companies/news/german-rocket-hits-setback-as-europe-seeks-spacex-alternatives-11743334418194.htmlhttps://satnews.com/2024/08/25/norway-officially-licensed-to-launch-at-andoya-spaceport/https://www.luftfartstilsynet.no/en/space/andoya-spaceport/
    Afficher plus Afficher moins
    1 h et 5 min
  • 176. Tragiczna Powódź w Nepalu: co faktycznie ją wywołało?

    176. Tragiczna Powódź w Nepalu: co faktycznie ją wywołało?
    Sep 1 2026
    W Himalajach spada gigantyczna masa skał i lodu. Kilka minut później doliną pędzi fala, która niszczy wszystko na swojej drodze. Co naprawdę uruchomiło tę katastrofę, skąd wzięła się tak ogromna ilość wody i czy takich zdarzeń będzie coraz więcej?Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!Animacja z NYTimesa:https://www.nytimes.com/interactive/2026/08/27/world/asia/nepal-flash-flood-damage.htmlNagrania spadającego lodowca:https://www.youtube.com/watch?v=KrsZ5raaEcs https://www.youtube.com/shorts/5486SRhhrIEZachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109 Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.nature.com/articles/d41586-026-02716-whttps://www.science.org/content/article/how-scientists-unraveled-cause-devastating-flood-tibet-and-nepalhttps://www.scientificamerican.com/article/why-glacial-collapse-likely-caused-the-nepal-disaster-and-why-climate-change-will-make-these-events-more-likely/https://www.theclimatebrink.com/p/what-we-can-and-cannot-say-abouthttps://www.antarcticglaciers.org/2026/08/august-2026-nepal-tibet-floods/https://nepalitimes.com/nepal-avalanche-was-live-on-drone-camerahttps://www.aljazeera.com/news/2026/8/28/is-nepal-facing-another-devastating-flood-from-a-new-lakehttps://www.nationalgeographic.com/environment/article/nepal-glacier-floods-warming-climate-disasterhttps://abcnews.com/International/deadly-nepal-flood-caused-enormous-landslide-glacier-tumble/story?id=135984405https://www.downtoearth.org.in/natural-disasters/energy-created-by-nepal-flood-was-bigger-than-the-atom-bomb-dropped-in-hiroshimahttps://en.wikipedia.org/wiki/2026_Nepal_floodshttps://www.mappr.co/nepal-flash-flood-rasuwagadhi/https://www.esa.int/Applications/Observing_the_Earth/Copernicus/Sentinel-2/Nepal_flash_flood_imaged_by_satellites
    Afficher plus Afficher moins
    53 min